De AI Act is er, en de klok tikt. Wat moet jouw organisatie nu eigenlijk doen?
23/04/2026
Bouwen zonder te programmeren: de belofte én de valkuilen van vibecoding
Vibe coding
Je hebt een idee voor een tool, een dashboard of een intern systeem. Vroeger betekende dat: een ontwikkelaar zoeken, een briefing schrijven, weken wachten en hopen dat het resultaat aansluit op wat je bedoelde. Nu kun je in gewone taal beschrijven wat je wil, en een AI bouwt het voor je. Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. En deels is het dat ook. In deze blog leggen we uit wat vibecoding precies is, waarom het aantrekkelijk is voor organisaties die sneller willen bewegen, en waar de echte risico's zitten.
Datum
05-05-2026
Categorie
Inzichten & inspiratie
Auteur
Pleun Claassen
Wat is vibecoding?
Vibecoding is een manier van softwareontwikkeling waarbij je een AI-assistent (zoals GitHub Copilot, Cursor of ChatGPT) opdrachten geeft in gewone taal, en de AI schrijft de bijbehorende code. Je beschrijft wat je wil, de AI vertaalt dat naar werkende software, en jij stuurt bij op basis van het resultaat. Je hoeft zelf geen programmeur te zijn om het te proberen.
De term is in 2025 breed opgepikt nadat AI-tools snel genoeg werden om complete applicaties in minuten samen te stellen. "Vibecoding" verwijst naar die luchtige, intuïtieve manier van werken: je geeft de sfeer aan, de AI vult de details in. Het is de tegenhanger van traditionele softwareontwikkeling, waarbij je elke regel code zelf schrijft en volledig begrijpt wat er achter de schermen gebeurt.
Het verschil zit niet in de uitkomst (code), maar in wie het begrijpt. Bij traditioneel programmeren snapt de ontwikkelaar elke keuze die er is gemaakt. Bij vibecoding is het resultaat soms verrassend goed, maar de persoon die het heeft laten maken, begrijpt de onderliggende logica vaak niet.
Waarom trekt vibecoding de aandacht van organisaties?
De aantrekkingskracht is begrijpelijk. Snelheid is voor veel organisaties een bottleneck. IT-capaciteit is schaars. Externe ontwikkelaars zijn duur en vaak volgeboekt. En de behoefte aan kleine, interne tools is enorm: een formulier dat data verzamelt, een dashboard dat KPI's visualiseert, een script dat wekelijks een rapport genereert.
Vibecoding verlaagt de drempel aanzienlijk. Een logistiek coördinator die altijd al een overzicht wilde van laadtijden per route, kan dat nu zelf proberen te bouwen. Een beleidsmedewerker bij een gemeente die een intake-formulier wil digitaliseren, hoeft niet meer in de wachtrij bij de ICT-afdeling. Dat is de belofte: meer autonomie, minder afhankelijkheid van specialisten.
Het verschil zit niet in de uitkomst (code), maar in wie het begrijpt. Bij traditioneel programmeren snapt de ontwikkelaar elke keuze die er is gemaakt. Bij vibecoding is het resultaat soms verrassend goed, maar de persoon die het heeft laten maken, begrijpt de onderliggende logica vaak niet.
Wat zijn de concrete risico's van vibecoding in een organisatie?
De snelheid waarmee vibecoding iets oplevert is ook precies waarom het gevaarlijk kan zijn als je niet oppast. Drie risico's springen eruit.
Het eerste risico is onbegrip over wat je bouwt. Code die je niet begrijpt, kun je ook niet beoordelen. Als een AI een script schrijft dat klantdata verwerkt en in een bestand opslaat, weet je als vibe-coder misschien niet of die data versleuteld is, waar het bestand terechtkomt of wie er toegang tot heeft. De tool "werkt", maar je hebt geen idee wat hij doet buiten de zichtbare output. In een productieomgeving of bij gevoelige processen is dat een serieus probleem.
Het tweede risico is dataveiligheid en compliance. Vibecoding-tools draaien vaak in de cloud. Vragen die je stelt, inclusief de context die je meegeeft, kunnen trainingsdata worden of worden verwerkt buiten jouw IT-omgeving. Als je interne processen, klantdata of bedrijfsgevoelige informatie meeneemt in je prompt, verlaat die informatie mogelijk de muren van jouw organisatie. Lees onze blog over lokale AI voor meer achtergrond over hoe je AI-toepassingen beheert zonder data uit handen te geven.
Het derde risico is schaalbaarheid en beheer. Iets dat snel in elkaar gezet is, is zelden goed gebouwd voor de lange termijn. Code die door AI is gegenereerd zonder architectuuroverwegingen bevat soms dubbele logica, ontbrekende foutafhandeling of afhankelijkheden die later problemen geven. Als de persoon die het gemaakt heeft de organisatie verlaat (of simpelweg niet meer weet hoe het werkt) is aanpassen of debuggen een forse uitdaging. Lees onze blog over de echte prijs van slechte automatisering voor een eerlijk beeld van wat er misgaat als tools niet landen.
Wanneer is vibecoding wél een goede keuze?
Vibecoding is geen hype die je kunt negeren, maar ook geen universeel antwoord. Het werkt het beste in een specifiek venster van toepassingen.
Voor afgebakende, interne en laag-risico taken is vibecoding een legitieme versneller. Denk aan een eenmalig script dat data omzet van het ene formaat naar het andere, een simpele visualisatie van beschikbare data, of een prototype waarmee je een idee snel kunt testen voordat je investeert in een volwaardige ontwikkeling. In die gevallen is de foutmarge aanvaardbaar en is correctie eenvoudig.
Vibecoding werkt ook goed als er iemand technisch in de buurt is die de output kan beoordelen. Niet iemand die elke regel herschrijft, maar iemand die herkent wanneer een oplossing te simplistisch is, wanneer er beveiligingsoverwegingen ontbreken of wanneer de aanpak niet schaalt. De AI levert een concept, een ervaren oog valideert het.
Voor processen met operationele impact, gevoelige data, externe gebruikers of wettelijke verplichtingen (denk aan de AI Act of AVG) is vibecoding als productiemethode niet geschikt. Niet omdat de tools onvoldoende zijn, maar omdat de governance-laag ontbreekt die bij serieuze softwareontwikkeling hoort: code review, testcoverage, documentatie, change management.
Wat is het verschil tussen vibecoding en AI-gestuurde softwareontwikkeling?
Dit is een onderscheid dat de moeite waard is. AI-gestuurde softwareontwikkeling betekent dat ontwikkelaars AI-tools gebruiken als productiviteitsversneller: sneller documentatie schrijven, sneller boilerplate genereren, sneller bugs opsporen. De ontwikkelaar begrijpt nog altijd elke keuze, neemt verantwoordelijkheid voor de output en integreert het in een beheersbaar ontwikkelproces.
Vibecoding gaat verder: de persoon die bouwt begrijpt de output niet volledig en vertrouwt op de AI om de details goed te krijgen. Die grens is niet altijd scherp, maar hij is wel bepalend voor de risico's die je neemt. Hoe meer je bouwt zonder te begrijpen wat je bouwt, hoe groter de kans dat je iets in productie neemt dat je niet kunt verantwoorden.
Wanneer is vibecoding niet de juiste keuze?
Vibecoding is niet geschikt als het resultaat onderdeel wordt van een kritisch bedrijfsproces, als er persoonsgegevens of bedrijfsgevoelige data mee gemoeid zijn, of als niemand in de organisatie de technische kennis heeft om de output te beoordelen. In die gevallen voeg je met vibecoding snelheid toe aan iets dat om zorgvuldigheid vraagt.
Hetzelfde geldt als jouw organisatie nog geen basisstructuur heeft voor het beheren van software en tools. Een vibecoded applicatie die niemand begrijpt en niemand beheert, is een tikkende tijdbom, niet een oplossing. Begin dan eerst met het in kaart brengen van welke tools er überhaupt al draaien en wie er verantwoordelijk voor is.
Tot slot: als de behoefte die je probeert op te lossen eigenlijk een procescommunicatievraagstuk is, helpt een nieuw tooltje je niet. Vibecoding kan geen gebrekkige processen vervangen, het kan ze hooguit sneller en minder zichtbaar slechter maken.
Conclusie: vibecoding is een gereedschap, geen strategie
Vibecoding is een reëel en bruikbaar gereedschap voor een specifieke categorie taken: snel, intern, laag-risico en met technisch toezicht in de buurt. Maar het is geen strategie voor digitale transformatie, en het is geen vervanging voor nagedachte softwareontwikkeling op plekken waar dat ertoe doet.
Bij Univia geloven we dat AI een hulpmiddel is voor mensen, geen vervanging. Dat geldt ook hier: de beste vibecoding-resultaten komen van mensen die begrijpen wat ze bouwen, zelfs als ze het niet zelf schrijven. Autonomie zonder begrip is geen kracht, het is een risico dat zich vroeg of laat laat gelden.
Benieuwd welke toepassingen in jouw organisatie wél geschikt zijn voor vibecoding en welke beter in vertrouwde handen blijven? Kom gerust langs voor een kop koffie bij ons op de High Tech Campus in Eindhoven. Dan kijken we er samen eerlijk naar.
Altijd als eerste het nieuws van Univia ontvangen?
Volg ons op social media, en houd onze blog pagina in de gaten voor de laatste updates! Of schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief!
